PNG เก็บภาพแบบไม่ทิ้งข้อมูล
PNG ใช้วิธีบีบอัดแบบไม่สูญเสียข้อมูล คล้ายกับการ zip ไฟล์ คือหาวิธีเก็บข้อมูลให้กะทัดรัดแต่เมื่อแตกออกมาจะได้ข้อมูลครบร้อยเปอร์เซ็นต์เหมือนเดิมทุกพิกเซล ไม่มีรอยแตกหรือสีเพี้ยนเกิดขึ้น
ด้วยหลักการนี้ PNG จึงเหมาะกับภาพที่มีพื้นที่สีเรียบและขอบคม เช่น สกรีนช็อตและกราฟิก เพราะบีบอัดได้ดี แต่กับรูปถ่ายที่มีรายละเอียดซับซ้อน PNG จะได้ไฟล์ใหญ่มากเพราะข้อมูลเยอะจริงๆ
JPG ทิ้งข้อมูลที่ตามองไม่ค่อยเห็น
JPG ใช้วิธีบีบอัดแบบสูญเสียข้อมูลที่ฉลาดมาก คือวิเคราะห์ว่าส่วนไหนของภาพที่ตามนุษย์ไวต่อการเปลี่ยนแปลงน้อย แล้วตัดข้อมูลส่วนนั้นทิ้งก่อน ผลลัพธ์คือไฟล์เล็กลงมหาศาลโดยภาพยังดูสวย
แต่วิธีนี้มีราคาที่ต้องจ่าย คือทุกครั้งที่บันทึก JPG ใหม่ข้อมูลจะหายไปอีก ผลลัพธ์สะสมทำให้เกิดรอยแตกที่เรียกว่า artifact ยิ่งบันทึกซ้ำยิ่งชัด นี่คือเหตุผลว่าทำไมไม่ควรแก้ไขและบันทึก JPG ซ้ำๆ
WebP รวมข้อดีของทั้งสองโลก
WebP ออกแบบมาให้บีบอัดได้ทั้งแบบสูญเสียและไม่สูญเสียข้อมูลในฟอร์แมตเดียว แบบสูญเสียของ WebP มีประสิทธิภาพกว่า JPG มาก ให้ภาพที่ดูดีกว่าในขนาดไฟล์ที่เล็กกว่า ส่วนแบบไม่สูญเสียก็เล็กกว่า PNG
นอกจากนี้ WebP ยังรองรับพื้นหลังโปร่งใสและภาพเคลื่อนไหวในฟอร์แมตเดียว จึงเป็นฟอร์แมตอเนกประสงค์ที่สุดสำหรับเว็บยุคใหม่ ข้อจำกัดเดียวคืออุปกรณ์เก่ามากๆ ที่อาจไม่รองรับ
ความรู้นี้ช่วยตัดสินใจแปลงอย่างไร
เมื่อรู้หลักการแล้ว การตัดสินใจจะง่ายขึ้นมาก ถ้าต้นฉบับเป็น PNG ที่เป็นรูปถ่ายและต้องการไฟล์เล็ก ให้แปลงเป็น WebP หรือ JPG ได้เลยเพราะข้อมูลส่วนเกินเยอะ แต่ถ้าต้นฉบับเป็นสกรีนช็อตที่ต้องการความคม ให้คงเป็น PNG ไว้
อีกหลักการคืออย่าแปลงจากฟอร์แมตที่ทิ้งข้อมูลแล้วขึ้นไปฟอร์แมตที่ไม่ทิ้งข้อมูล เพราะข้อมูลที่ทิ้งไปแล้วกู้กลับมาไม่ได้ ได้แค่ไฟล์ใหญ่ขึ้น จำหลักการนี้ไว้จะแปลงไฟล์ไม่ผิดพลาด
อนาคตของฟอร์แมตรูปภาพ
แนวโน้มชัดเจนว่า WebP กำลังกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของเว็บ เบราว์เซอร์และมือถือรุ่นใหม่รองรับครบแล้ว ส่วนฟอร์แมตรุ่นใหม่อย่าง AVIF ก็เริ่มมาแรงด้วยประสิทธิภาพที่ดียิ่งกว่า
แต่ JPG กับ PNG จะไม่หายไปไหน เพราะความเข้ากันได้สูงสุดของ JPG ยังจำเป็นในหลายงาน และ PNG ยังเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับงานที่ต้องการความถูกต้องร้อยเปอร์เซ็นต์ การรู้ว่าแต่ละฟอร์แมตอยู่ตรงไหนของอนาคตช่วยให้วางแผนได้ถูก
คำถามที่พบบ่อย
ฟอร์แมตไหนดีที่สุด
ไม่มีฟอร์แมตที่ดีที่สุดสำหรับทุกงาน WebP ดีที่สุดสำหรับเว็บทั่วไป JPG ดีที่สุดเรื่องความเข้ากันได้ PNG ดีที่สุดเรื่องความถูกต้องของภาพ เลือกตามงานดีกว่าหาฟอร์แมตเดียวจบ
ทำไมรูปถ่ายบันทึกเป็น PNG แล้วไฟล์ใหญ่มาก
เพราะ PNG เก็บทุกพิกเซลแบบไม่ทิ้งข้อมูล รูปถ่ายมีรายละเอียดซับซ้อนมากจึงได้ไฟล์ใหญ่ ควรแปลงเป็น JPG หรือ WebP ที่ออกแบบมาสำหรับรูปถ่ายโดยเฉพาะ
AVIF คืออะไรดีกว่า WebP หรือไม่
AVIF เป็นฟอร์แมตรุ่นใหม่ที่บีบอัดได้ดีกว่า WebP อีก แต่ยังรองรับไม่แพร่หลายเท่า สำหรับงานทั่วไปปัจจุบัน WebP เป็นตัวเลือกที่ลงตัวที่สุด
แปลงไฟล์บ่อยๆ ควรเก็บต้นฉบับเป็นอะไร
เก็บเป็น PNG หรือไฟล์ดิบจากกล้องที่ไม่สูญเสียข้อมูล แล้วค่อยแปลงเป็นฟอร์แมตปลายทางตามการใช้งานแต่ละครั้ง จะได้คุณภาพดีที่สุดทุกครั้ง